هِ شیائوپِنگ (He Xiaopeng)، همبنیانگذار و مدیرعامل شرکت چینی اکسپنگ (XPENG)، معتقد است رباتهای انساننما در آستانهی ورود به مرحلهی تازهای از توسعه و استفادهی تجاری قرار دارند. او در گفتوگو با نشریهی اکونومیست برای ویژهنامهی «چشمانداز جهان در سال ۲۰۲۷» تأکید کرده است که صنعت رباتیک میتواند مسیری مشابه صنعت خودروهای برقی چین را طی کند؛ مسیری که با سرمایهگذاری سنگین، توسعهی فناوری داخلی و تولید در مقیاس بالا همراه خواهد بود.
شیائوپنگ که شرکتش ابتدا بهعنوان سازندهی خودروهای برقی شناخته میشد، اکنون رباتیک و هوش مصنوعی فیزیکی را از محورهای اصلی برنامهی بلندمدت خود میداند. او معتقد است تجربهی چین در توسعهی باتری، موتورهای الکتریکی، حسگرها و خطوط تولید پیشرفته میتواند به این کشور در ساخت رباتهای انساننما کمک کند.
اکسپنگ چگونه میخواهد ربات انساننمای IRON را به تولید انبوه برساند؟
محصول اصلی این شرکت در حوزهی رباتیک، ربات انساننمای IRON است؛ رباتی با ظاهر و حرکات نزدیک به انسان که برای انجام وظایف مختلف در محیطهای کاری و خدماتی توسعه یافته است. اکسپنگ در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که خط تولید اختصاصی این ربات را در چین راهاندازی کرده و نخستین نمونهی تولیدشده توانسته است پس از تکمیل فرایند ساخت، بهصورت خودکار از خط تولید خارج شود.
به گفتهی شرکت، بیش از ۸۰ درصد فرایندهای اصلی در این خط تولید خودکار شدهاند. این خط با استفاده از تجربهی اکسپنگ در ساخت خودروهای برقی طراحی شده و هدف آن افزایش دقت مونتاژ، کنترل کیفیت و آمادهسازی زیرساخت لازم برای تولید در مقیاس بالاتر است.
IRON به ۷۶ درجهی آزادی در بخشهای مختلف بدن و ۲۱ درجهی آزادی در هر دست مجهز است. درجهی آزادی نشان میدهد هر بخش ربات در چند جهت و محور میتواند حرکت کند؛ بنابراین تعداد بالاتر آن معمولاً امکان انجام حرکتهای پیچیدهتر را فراهم میکند. این ربات از سه تراشهی هوش مصنوعی اختصاصی تورینگ (Turing AI) استفاده میکند که در مجموع توان پردازشی اعلامشدهی آنها به ۲۲۵۰ تریلیون عملیات در ثانیه میرسد. اکسپنگ میگوید این توان پردازشی امکان اجرای مستقیم مدل هوش مصنوعی فیزیکی روی خود ربات را فراهم میکند و وابستگی آن به پردازش ابری را کاهش میدهد.
برنامهی اعلامشدهی اکسپنگ این است که تولید انبوه IRON در اواخر سال ۲۰۲۶ آغاز و تحویل تجاری آن در نیمهی نخست سال ۲۰۲۷ شروع شود. اکسپنگ در مرحلهی اول قصد دارد از این رباتها در نمایشگاههای فروش و مراکز متعلق به خود استفاده کند. پس از آن، عرضه به مشتریان بیرونی در حوزههایی مانند خردهفروشی و خدمات دنبال خواهد شد.
شیائوپنگ پیشبینی کرده است که در صورت افزایش تقاضا، ظرفیت تولید ماهانه در سال ۲۰۲۷ بتواند به چند هزار دستگاه برسد.
چرا ساخت ربات انساننما از تولید خودرو دشوارتر است؟
شیائوپنگ بر وجود شباهتهایی میان فناوریهای موردنیاز خودروهای برقی و رباتهای انساننما تأکید میکند. هر دو به موتورهای الکتریکی، باتری، حسگر، تراشه و نرمافزارهای پیشرفته نیاز دارند. علاوه بر این، تجربهی خودروسازان چینی در تولید انبوه و مدیریت زنجیرهی تأمین میتواند به کاهش هزینهی ساخت رباتها کمک کند.
با این حال، کارشناسان معتقدند نباید این شباهتها را بیش از اندازه بزرگ جلوه داد. یک خودرو برای حرکت به چرخها و جادهای نسبتاً قابلپیشبینی متکی است، اما ربات انساننما باید تعادل خود را حفظ کند، اشیای متفاوت را بردارد، در محیطهای متغیر حرکت کند و بدون آسیبزدن به انسانها وظایفش را انجام دهد. این تفاوتها طراحی مکانیکی، کنترل حرکت و ایمنی ربات را به مسئلهای پیچیده تبدیل میکنند.
چالش مهم دیگر، بازار و تقاضای واقعی است. خودروهای برقی از ابتدا بازاری مشخص و مشتریانی داشتند که بهدنبال جایگزینی برای خودروهای بنزینی بودند؛ اما هنوز معلوم نیست چه تعداد از شرکتها یا خانوادهها حاضرند برای خرید ربات انساننما هزینه کنند و این رباتها دقیقاً چه وظایفی را با چه میزان صرفهجویی اقتصادی انجام خواهند داد.
اکنون بسیاری از شرکتها از کاربردهایی مانند جابهجایی کالا، فعالیت در کارخانهها، راهنمایی مشتریان و حتی انجام کارهای خانه صحبت میکنند. با این حال، اجرای قابلاعتماد چنین وظایفی به حجم زیادی از دادههای واقعی، آموزش مستمر و آزمایش در محیطهای متنوع نیاز دارد. به همین دلیل، عرضهی اولیهی رباتهای انساننما احتمالاً به محیطهای کنترلشدهتر و وظایف مشخص محدود خواهد بود.
اکونومیست در بررسی چشمانداز این صنعت به برآورد بانک مورگاناستنلی نیز اشاره کرده است که ارزش بازار رباتهای انساننما را تا سال ۲۰۵۰ حدود ۵ تریلیون دلار پیشبینی میکند.
مقالهی مرتبط: ربات چرخدار AIR برای کار در کنار کارگران کارخانه طراحی شده است؛ یادگیری وظایف جدید در حدود یک ماه
شیائوپنگ امیدوار است اکسپنگ بتواند موفقیت خود در صنعت خودروهای برقی را در بازار رباتها نیز تکرار کند. او حتی قصد دارد نخستین رباتهای این شرکت را در نمایشگاههای فروش خودرو مستقر کند تا از مشتریان استقبال کنند و به پرسشهای آنها پاسخ دهند. سال ۲۰۲۷ میتواند آغاز مرحلهی مهمی برای این صنعت باشد، اما هنوز برای قضاوت دربارهی موفقیت تجاری آن زود است.

