سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، تأیید کرده است که این شرکت در حال ساخت یک ربات انساننما است. آلتمن میگوید دنیای اطراف ما برای انسانها طراحی شده و به همین دلیل، شکل انسان میتواند برای رباتهای عمومی مزیت داشته باشد. با این حال، OpenAI هنوز نمونه اولیه، زمان عرضه یا برنامهی تولید این ربات را اعلام نکرده است.
طبق گزارش فوربز، آلتمن در گفتوگویی دربارهی برنامههای رباتیک OpenAI اعلام کرد که این شرکت قطعاً یک ربات انساننما خواهد ساخت و در کنار آن، روی شکلهای دیگری از رباتها نیز کار خواهد کرد. او در پاسخ به این پرسش که آیا منظور OpenAI از رباتیک، ربات انساننما یا رباتهای مورد استفاده در مراکز داده است، پاسخ داد: «هر دو.»
OpenAI بالاخره میخواهد ربات خودش را بسازد
OpenAI پیش از این نیز ارتباط نزدیکی با صنعت رباتیک داشت، اما عمدتاً از مسیر سرمایهگذاری و همکاری فناوری.
برای نمونه، در سال ۲۰۲۴، صندوق سرمایهگذاری OpenAI در دور تأمین مالی ۶۷۵ میلیون دلاری شرکت Figure AI مشارکت کرد. Figure روی رباتهای انساننما کار میکند و همزمان با این سرمایهگذاری، دو شرکت برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی مخصوص رباتهای انساننما همکاری خود را اعلام کردند.
اکنون OpenAI یک گام فراتر رفته و به این نتیجه رسیده است که برای توسعهی نسل بعدی هوش مصنوعی فیزیکی، باید روی پلتفرم رباتیک نیز کنترل بیشتری داشته باشد.
آلتمن: «مغز ربات از بدن آن مهمتر است»
شاید مهمترین بخش اظهارات آلتمن، نه تأیید ساخت ربات انساننما، بلکه دیدگاه او درباره دشوارترین قسمت مسئله باشد.
او معتقد است ساخت خود بدنهی ربات نسبت به توسعهی مغز آن اهمیت کمتری دارد. به بیان سادهتر، مسئلهی اصلی از دید OpenAI این نیست که چگونه یک ربات دوپا بسازیم؛ بلکه این است که چگونه هوشی بسازیم که بتواند این بدن را در دنیای واقعی کنترل کند. این همان جایی است که مفهوم هوش مصنوعی فیزیکی یا Physical AI اهمیت پیدا میکند.
ورود OpenAI به ساخت ربات انساننما میتواند رقابت را در چند لایه تغییر دهد.
امروز شرکتهایی مانند Figure، تسلا (Tesla)، بوستون داینامیکس (Boston Dynamics)، اپترونیک (Apptronik) و وانایکس (۱X) در حال توسعهی رباتهای انساننما هستند.
در سوی دیگر، شرکتهایی مانند انویدیا تلاش میکنند مدلها و زیرساخت لازم برای هوش رباتها را فراهم کنند. گوگل نیز مدلهای رباتیک خود (Gemini Robotics) را با سختافزار شرکتهایی مانند Apptronik ترکیب کرده است.
اگر OpenAI خودش مدل، نرمافزار و بدنهی ربات را کنترل کند، شرایط متفاوت خواهد شد.
رابطه OpenAI و Figure چه چیزی را نشان میدهد؟
سابقهی OpenAI در Figure، اهمیت این تحول را بیشتر میکند.
در سال ۲۰۲۴، OpenAI در تأمین مالی ۶۷۵ میلیون دلاری Figure مشارکت کرد و دو شرکت برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی مخصوص رباتهای انساننما همکاری کردند. Figure نیز در همان زمان اعلام کرد که هدفش سرعت بخشیدن به تجاریسازی رباتهای انساننما است.
اما بعدها این همکاری متوقف شد و Figure مسیر توسعه هوش مصنوعی و رباتیک خود را به شکل مستقل دنبال کرد.
این تجربه یک درس مهم برای خالق ChatGPT دارد: اگر شرکت دیگری مالک بدن ربات باشد، OpenAI کنترل کاملی بر نحوهی جمعآوری داده، آزمایش، آموزش و بهروزرسانی مدلهای رباتیک نخواهد داشت.
مدلی که میلیونها بار تعامل یک ربات با اشیای واقعی را مشاهده کند، میتواند اطلاعاتی به دست آورد که از ویدیوهای اینترنتی یا دادههای متنی بهدست نمیآید.
ربات شخصی برای هر خانه؛ رؤیا یا هدف تجاری؟
آلتمن از چشماندازی بزرگتر صحبت میکند. او معتقد است که هر فرد باید یک ربات شخصی داشته باشد. البته خودش تأکید کرد که ساخت ربات خانگی الزاماً اولین کاری نیست که باید انجام شود و قبل از آن، زیرساخت و تولید باید حل شوند.
ساخت یک ربات صنعتی که در محیطی کنترلشده چند وظیفه مشخص انجام میدهد، با ساخت رباتی که در خانههای میلیونها نفر فعالیت کند، تفاوت عظیمی دارد. خانه یکی از پیچیدهترین محیطها برای ربات است.
ورود OpenAI به این حوزه ممکن است رقابت را با شرکتهایی بسیار بزرگتر از استارتاپهای رباتیک وارد مرحلهی جدیدی کند.
اگر رباتهای انساننما به محصولات مصرفی تبدیل شوند، شرکتهایی که زنجیره تولید، هوش مصنوعی، تراشه، انرژی و خدمات ابری را کنترل میکنند، مزیت قابل توجهی خواهند داشت.
در همین حال، چین نیز بهسرعت در حال توسعهی صنعت رباتهای انساننما است. بر اساس گزارش اخیر فوربس، حدود ۱۹ هزار و ۱۰۰ ربات انساننما در نیمهی نخست سال ۲۰۲۶ به بازار جهانی عرضه شدهاند و شرکتهای چینی بیش از ۹۷ درصد این حجم را در اختیار داشتهاند.
تأیید ساخت ربات انساننما توسط OpenAI یکی از مهمترین اخبار رباتیک امسال است، اما نه به این دلیل که OpenAI بهزودی رباتی را وارد خانهها خواهد کرد.
اهمیت خبر در این است که یکی از قدرتمندترین شرکتهای هوش مصنوعی جهان، ظاهراً به این نتیجه رسیده که آینده هوش مصنوعی فقط در صفحهنمایشها اتفاق نمیافتد. در صورتی که OpenAI موفق به ساخت مدل هوش مصنوعی مشترکی برای کنترل رباتهای مختلف شود، احتمالا سیستمعاملی را برای میلیونها ربات که توسط سازندگان مختلف سراسر دنیا ساخته میشوند ایجاد خواهد کرد.