یک شرکت آمریکایی سازندهی رباتهای انساننما مدعی شده است که با ارتش اسرائیل دربارهی تأمین حداکثر هزار ربات برای عملیات در تونلهای زیرزمینی غزه گفتوگو کرده است. این رباتها که فانتوم امکی۱ (Phantom MK1) نام دارند، محصول شرکت Foundation Future Industries هستند؛ استارتاپی که اریک ترامپ، پسر رئیسجمهور آمریکا، از سرمایهگذاران آن است و بهعنوان مشاور ارشد راهبردی نیز با آن همکاری میکند.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، مایک لوبلانک، همبنیانگذار و رئیس شرکت، گفته است که در ماه سپتامبر با مقامهای ارشد نظامی اسرائیل دیدار و به همراه یکی از رباتهای فانتوم از تونلهای غزه بازدید کرده است. او مدعی شده بود که مذاکرات مستقیمی با رئیس ستاد کل ارتش این رژیم برای تأمین حداکثر هزار دستگاه در جریان است. با این حال، شرکت بعداً در واکنش به انتشار گزارش اعلام کرد که هنوز هیچ قرارداد یا توافقی با ارتش اسرائیل یا وزارت دفاع این کشور ندارد و هیچ رباتی نیز به آنها نفروخته یا تحویل نداده است.
شناسایی تلههای انفجاری و احتمال حضور در درگیری مسلحانه
به گفتهی لوبلانک، یکی از کاربردهای موردنظر برای رباتهای فانتوم، گشتزنی و بررسی مسیرهای زیرزمینی است. این محیطها ممکن است به تلههای انفجاری و مواد منفجرهی دستساز مجهز باشند. استفاده از ربات در چنین شرایطی میتواند نیاز به ورود مستقیم نیروهای انسانی به بخشهای ناشناخته و پرخطر تونلها را کاهش دهد.

با این حال، برنامههای اعلامشده به شناسایی خطر و خنثیسازی تلهها محدود نمیشوند. لوبلانک احتمال استفاده از این رباتها در نقشهای رزمی را نیز مطرح کرده است؛ موضوعی که پرسشهای جدی دربارهی نحوهی تصمیمگیری سامانههای خودمختار در میدان نبرد ایجاد میکند. هنوز مشخص نیست در صورت تحقق چنین کاربردی، چه سطحی از اختیار به ربات داده خواهد شد و تصمیم نهایی دربارهی استفاده از این نیروی مرگبار چگونه گرفته میشود.
فانتوم امکی۱ برای حرکت در محیطهایی طراحی شده است که زیرساخت آنها متناسب با ابعاد بدن انسان باشد. این ویژگی میتواند به ربات اجازه دهد از مسیرها و فضاهایی استفاده کند که برای تجهیزات چرخدار یا رباتهای بزرگتر مناسب نیستند. با این حال، توانایی حرکت در محیط واقعی، تحمل شرایط دشوار تونلها و انجام مأموریتهای پیچیدهی نظامی باید جداگانه ارزیابی شود.
شرکت فاندیشن پیشتر نیز از آزمایش دو نمونهی فانتوم در اوکراین خبر داده بود. طبق گزارشهای منتشرشده، این رباتها در فوریهی ۲۰۲۶ برای ارزیابی کاربردهایی مانند شناسایی، جابهجایی تجهیزات و پشتیبانی لجستیکی به این کشور فرستاده شدند، اما شواهدی از استفادهی آنها برای شلیک سلاح یا انجام عملیات رزمی مستقل منتشر نشده است.
ارتباط با اریک ترامپ و پرسشهایی دربارهی قراردادهای نظامی
ارتباط فاندیشن با خانوادهی ترامپ نیز به یکی از جنبههای بحثبرانگیز ماجرا تبدیل شده است. اریک ترامپ از اوایل سال ۲۰۲۶ در این شرکت سرمایهگذاری کرد و در ماه مارس بهعنوان مشاور ارشد راهبردی آن معرفی شد. طبق گزارش فایننشال تایمز، فاندیشن و شرکتی که آن را خریداری کرده، بیش از ۷۰ میلیون دلار قرارداد و حمایت مالی از ارتش آمریکا دریافت کردهاند. بخشی از این حمایتها پس از پیوستن اریک ترامپ به شرکت اعطا شد.
این موضوع انتقادهایی دربارهی احتمال تضاد منافع و تأثیر ارتباطات سیاسی بر قراردادهای دولتی به دنبال داشته است. الیزابت وارن، سناتور آمریکایی، دربارهی این قراردادها ابراز نگرانی کرده و خواستار بررسی ارتباط میان منافع تجاری خانوادهی ترامپ و تأمینکنندگان تجهیزات نظامی شده است. در مقابل، سخنگوی اریک ترامپ گفته است که او در مدیریت، فعالیتهای روزمره یا مذاکرات مربوط به قراردادهای دولتی شرکت نقشی ندارد. لوبلانک نیز دخالت اریک ترامپ در دریافت قراردادها را رد کرده است.
مقالهی مرتبط: رباتهایی شبیه خرطوم فیل که به یکدیگر متصل میشوند و شکل عوض میکنند
این پرونده در کنار بحثهای فنی، مسئلهی مهمتری را برجسته میکند. با ورود رباتهای انساننما به محیطهای نظامی، مرز میان سامانههای پشتیبانی خودکار و سلاحهای خودمختار کمرنگتر میشود. اگر ربات بتواند هدف را شناسایی، مسیر حرکت را انتخاب و در شرایط خاص از سلاح استفاده کند، تعیین مسئولیت تصمیم نهایی و تضمین نظارت انسانی به مسئلهای حیاتی تبدیل خواهد شد.

