چین برای خودکارسازی یکی از دشوارترین مراحل کشاورزی، یعنی برداشت محصولات ظریف، به سراغ ربات‌ها رفته است. گروهی از ربات‌های هوشمند که توانایی برداشت، حمل‌ونقل و درجه‌بندی مارچوبه را دارند، در اواخر اکتبر ۲۰۲۶ در یک گلخانه‌ی کشاورزی در استان سیچوان به نمایش درآمدند. این فناوری با هدف کاهش وابستگی کشاورزان به نیروی انسانی و افزایش بهره‌وری در تولید محصولی توسعه یافته که با وجود ارزش اقتصادی بالا، همچنان به‌شدت به کار دستی وابسته است.
ربات‌های برداشت و سورتینگ مارچوبه، حاصل همکاری پژوهشگرانی از مؤسسه‌ی مکانیزاسیون کشاورزی نانجینگ، وابسته به وزارت کشاورزی چین هستند. به گفته‌ی شیا شیان‌فی، پژوهشگر و سرپرست تیم توسعه، نرخ مکانیزاسیون در صنعت مارچوبه‌ی چین هنوز کمتر از ۲۰ درصد است. در حالی که بخش‌هایی مانند کوددهی، سم‌پاشی و وجین تا حدی خودکار شده‌اند، برداشت محصول، جداسازی و درجه‌بندی (سورتینگ) آن پس از برداشت همچنان از مهم‌ترین گلوگاه‌های این صنعت به شمار می‌روند.
مارچوبه به دلیل ظرافت ساقه‌ها و تفاوت در اندازه و زمان مناسب برداشت، به دقت بالایی نیاز دارد. ربات‌های جدید قرار است با شناسایی ساقه‌های آماده‌ی برداشت، عملیات برش را انجام دهند و سپس محصول را به بخش‌های حمل‌ونقل و دسته‌بندی منتقل کنند. توسعه‌دهندگان امیدوارند این سامانه‌ها بتوانند بخشی از کارهایی را که پیش‌تر به‌صورت دستی انجام می‌شد، با سرعت و دقت بیشتری انجام دهند.
چرا چین برداشت مارچوبه را هدف گرفته است؟
اهمیت این فناوری با توجه به جایگاه اقتصادی مارچوبه در چین روشن‌تر می‌شود. این کشور سالانه حدود ۱/۲ میلیون تن مارچوبه تولید می‌کند و در بازار جهانی مارچوبه‌ی فرآوری‌شده، بزرگ‌ترین صادرکننده محسوب می‌شود. در سال ۲۰۲۴، چین حدود ۳۴ هزار و ۷۷۳ تن مارچوبه‌ی فرآوری‌شده صادر کرد که نزدیک به ۴۷ درصد از حجم صادرات جهانی این محصول را تشکیل می‌داد.
شهرستان لیان‌شویی در استان جیانگسو یکی از مراکز مهم تولید این محصول است. گلخانه‌های مارچوبه در این منطقه بیش از ۱٬۳۳۳ هکتار وسعت دارند و سالانه حدود ۵۰ هزار تن محصول تولید می‌کنند. بخش زیادی از مارچوبه‌ی سفید این منطقه به ژاپن، کره‌جنوبی و اروپا صادر می‌شود.
با این حال، تجاری‌سازی ربات‌های کشاورزی همچنان با دو مانع اصلی قیمت و سازگاری با شرایط متفاوت مزارع روبرو است. به گفته‌ی سرپرست تیم توسعه، رباتی که در گلخانه‌های سیچوان عملکرد مناسبی دارد، ممکن است در شرایط آب‌وهوایی و خاک متفاوت منطقه‌ی دیگری مانند سین‌کیانگ به همان اندازه کارآمد نباشد. از سوی دیگر، کشاورزی برخلاف صنعت، همیشه بازده مالی سریع و بالایی ندارد؛ بنابراین قیمت تجهیزات باید به‌اندازه‌ای پایین باشد که خرید آن برای کشاورزان توجیه اقتصادی داشته باشد.
مقاله‌ی مرتبط: ربات‌های Maximo از مرز ۳۰۰ هزار مأموریت در نیروگاه‌های خورشیدی گذشتند؛ افزایش ۲,۵ برابری سرعت نصب پنل‌ها
ورود ربات‌ها به مزارع مارچوبه نشان می‌دهد که خودکارسازی کشاورزی چین به‌تدریج از عملیات ساده‌تر به سمت وظایف ظریف و پیچیده حرکت می‌کند. با این حال، موفقیت این فناوری نه به نمایش توانایی ربات‌ها، بلکه به عملکرد قابل‌اعتماد آن‌ها در مزارع واقعی و هزینه‌ی نهایی استفاده از آن‌ها بستگی خواهد داشت.