شرکت راه‌آهن ژاپن از یک ربات غول‌پیکر مجهز به اره‌برقی برای هرس شاخه‌های مزاحم درختان در اطراف خطوط ریلی استفاده می‌کند. این ربات با هدف کاهش خطرات عملیات تعمیر و نگهداری در ارتفاع طراحی شده و از راه دور توسط اپراتور انسانی کنترل می‌شود.
ربات ZIZAI ZX-3 محصول شرکت ژاپنی Nippon Signal است و در مسیر ریلی Koumi Line متعلق به شرکت JR East فعالیت می‌کند. وظیفه‌ی اصلی آن بریدن شاخه‌هایی است که می‌توانند به حریم عبور قطارها وارد شوند یا برای تردد ایمن قطارها مشکل ایجاد کنند.
ساختار این ربات از یک بازوی مکانیکی بلند تشکیل می‌شود که روی یک خودروی تخصصی تعمیر و نگهداری خطوط راه‌آهن نصب شده است. ربات دو بازوی مکانیکی دارد؛ یکی از آن‌ها شاخه‌ی درخت را نگه می‌دارد و بازوی دیگر با استفاده از اره‌برقی عملیات برش را انجام می‌دهد. این طراحی به ربات اجازه می‌دهد به شاخه‌هایی در ارتفاع زیاد دسترسی پیدا کند؛ کارهایی که در روش‌های معمول ممکن است به حضور مستقیم نیروی انسانی در ارتفاع و استفاده از تجهیزات برش سنگین نیاز داشته باشند.
با وجود ظاهر انسان‌نمای این ماشین، ZIZAI ZX-3 یک ربات خودمختار نیست. اپراتور انسانی از فاصله‌ای ایمن، حرکت بازوها و موقعیت اره‌برقی را کنترل می‌کند و درباره زمان و محل انجام برش تصمیم می‌گیرد. در نتیجه، ربات بخش فیزیکی و پرخطر عملیات را بر عهده دارد، اما نظارت و تصمیم‌گیری همچنان در اختیار انسان است.
شرکت Nippon Signal تحویل این سامانه به JR East را در سال جاری اعلام کرده بود و طبق گزارش فاکس‌نیوز، ZX-3 از ماه اکتبر فعالیت عملیاتی خود را در مسیر Koumi Line آغاز کرده است. این فناوری در ادامه‌ی تلاش شرکت‌های ریلی ژاپن برای استفاده از ماشین‌آلات رباتیک در عملیات نگهداری زیرساخت‌ها توسعه یافته است.
مقابله با کمبود نیروی متخصص و افزایش ایمنی
هرس درختان در مجاورت خطوط راه‌آهن، به‌ویژه در نقاط مرتفع یا نزدیک تجهیزات الکتریکی، می‌تواند برای کارکنان خطرناک باشد. از سوی دیگر، ژاپن با کمبود نیروی کار متخصص روبه‌رو است و شرکت‌های زیرساختی به دنبال روش‌هایی هستند که ضمن حفظ کیفیت عملیات، وابستگی به حضور مستقیم کارکنان در موقعیت‌های پرخطر را کاهش دهند.
مقاله‌ی مرتبط: ربات انسان‌نمای Unitree با کمک چت جی‌پی‌تی بدون آموزش قبلی نقاشی می‌کند
Nippon Signal امیدوار است با توسعه‌ی ابزارهای قابل نصب روی ربات مذکور، کاربرد آن را به فعالیت‌های دیگری در زمینه‌ی نگهداری زیرساخت‌ها گسترش دهد. با این حال، هنوز برنامه‌ی مشخصی برای خودمختار کردن عملیات برش با اره‌برقی اعلام نشده است.
ربات ZIZAI ZX-3 نمونه‌ای از کاربرد عملی رباتیک در مشاغل صنعتی پرخطر است؛ جایی که هدف اصلی نه جایگزینی کامل نیروی انسانی، بلکه دور نگه داشتن کارکنان از خطر و واگذاری فعالیت‌های فیزیکی دشوار به ماشین‌آلات کنترل‌پذیر است.