تویوتا، یکی از بزرگ‌ترین خودروسازان جهان، در حال گسترش برنامه‌های رباتیک خود است تا اتوماسیون کارخانه‌ها را افزایش دهد و حضور پررنگ‌تری در بازار نوظهور ربات‌های انسان‌نما و هوش مصنوعی فیزیکی داشته باشد.
طبق گزارش نشریه‌ی فایننشال‌تایمز، تویوتا قصد دارد در رقابت با تسلا، شرکت‌های چینی و هیوندای، از تجربه چند دهه‌ی خود در تولید صنعتی و پژوهش‌های رباتیک استفاده کند. بر اساس برآوردهای مطرح‌شده، گروه تویوتا و شرکت‌های وابسته به آن ممکن است از سال ۲۰۲۸ به حدود ۶٫۴ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سالانه برای نوسازی و اتوماسیون کارخانه‌ها نیاز داشته باشند. این برنامه، در صورت اجرا، می‌تواند زمینه‌ی استقرار صدها هزار ربات در شبکه‌ی تولیدی این گروه را فراهم کند.
رقابت در بازار ربات‌های انسان‌نما
بر اساس گزارش فایننشال‌تایمز و اطلاعات منتشرشده درباره برنامه‌های سرمایه‌گذاری تویوتا، این شرکت ممکن است حدود ۴۰۰ هزار ربات انسان نما را در کارخانه‌های خود مستقر کند. از این تعداد، تقریباً ۱۵۰ هزار دستگاه برای کارخانه‌های خود تویوتا و حدود ۲۵۰ هزار ربات برای شرکت‌های وابسته و تأمین‌کنندگان در نظر گرفته شده است.
اهمیت این برنامه برای تویوتا تنها به کاهش هزینه‌ی نیروی کار محدود نمی‌شود. خودروسازان در سراسر جهان با فشار برای افزایش بهره‌وری، کمبود نیروی انسانی در برخی مشاغل و رقابت فزاینده تولیدکنندگان چینی مواجه‌اند. ربات‌هایی که بتوانند در کنار کارکنان فعالیت کنند و برای انجام وظایف مختلف به بازبرنامه‌ریزی پیچیده نیاز نداشته باشند، ممکن است انعطاف‌پذیری خطوط تولید را افزایش دهند. تویوتا در این چارچوب می‌کوشد تجربه‌اش در تولید، کنترل کیفیت و بهبود مستمر فرایندها را با نسل جدید سامانه‌های رباتیک ترکیب کند.
یکی از نشانه‌های فعالیت تویوتا در این حوزه، ربات انسان‌نمای بسکتبالیست CUE7 است. این ربات که در رویدادی در توکیو به نمایش درآمد، توانایی کنترل توپ و پرتاب آن به سمت حلقه را نشان داد. پروژه CUE ادامه پژوهش‌های تویوتا در زمینه کنترل حرکت، ادراک و هماهنگی پیچیده‌ی اندام‌های رباتیک است.
سرمایه‌گذاری در Walden Robotics و رقابت با تسلا و هیوندای
تویوتا علاوه بر توسعه فناوری در داخل مجموعه خود، در شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی فیزیکی نیز سرمایه‌گذاری کرده است. یکی از نمونه‌های مهم، شرکت آمریکایی Walden Robotics است که در ژوئیه ۲۰۲۶ از حالت محرمانه خارج شد و اعلام کرد در دور تأمین مالی اولیه خود ۳۰۰ میلیون دلار جذب کرده است. ارزش‌گذاری اعلام‌شده شرکت در این دور به ۱٫۱ میلیارد دلار رسید. تویوتا و Deviation Capital رهبری این دور را بر عهده داشتند و شرکت‌هایی از جمله انویدیا، Boeing و Samsung Ventures نیز در میان سرمایه‌گذاران آن قرار گرفتند.
Walden Robotics از پژوهش‌های انجام‌شده در Toyota Research Institute منشأ گرفته و بر توسعه ربات‌های چندمنظوره برای محیط‌های تولیدی و لجستیکی تمرکز دارد. این شرکت از مدل‌های رفتاری بزرگ یا Large Behavior Models استفاده می‌کند؛ مدل‌هایی که برای یادگیری و اجرای وظایف فیزیکی طراحی شده‌اند و با تمرین در محیط واقعی بهبود پیدا میکنند.
رقابت تویوتا در این بازار با دو جریان مهم دیگر شکل می‌گیرد. تسلا اعلام کرده است که تولید اولیه ربات انسان‌نمای Optimus را در کارخانه فریمونت آغاز کرده و تحویل تجاری به مشتریان خارجی را برای اواخر سال ۲۰۲۷ هدف‌گذاری کرده است؛ بااین‌حال، این شرکت هنوز آمار مستقلی از حجم تولید و قابلیت اطمینان ربات‌ها در انجام وظایف متنوع منتشر نکرده است.
در سوی دیگر، هیوندای که مالک Boston Dynamics است، برای به‌کارگیری و تولید ربات انسان‌نمای Atlas در محیط‌های صنعتی برنامه‌ریزی می‌کند. شرکت‌های چینی نیز با تکیه بر زنجیره‌ی تأمین گسترده و توان تولید انبوه، ممکن است فشار رقابتی بیشتری بر بازیگران آمریکایی و ژاپنی وارد کنند.
برآورد Goldman Sachs که در گزارش فایننشال‌تایمز نقل شده است، نشان می‌دهد تویوتا ممکن است تا سال ۲۰۳۵ سهمی بین ۳ تا ۸ درصد از بازار جهانی ربات‌های انسان‌نما به دست آورد؛ سهمی که معادل حدود ۱۹۰ هزار تا ۵۴۰ هزار دستگاه برآورد شده است.
با وجود این چشم‌انداز، هنوز مشخص نیست که ربات‌های انسان‌نما در آینده نزدیک به کسب‌وکاری مستقل و سودآور در مقیاس صنعت خودروسازی تبدیل شوند. اولویت فوری تویوتا افزایش بهره‌وری کارخانه‌ها و تقویت رقابت‌پذیری کسب‌وکار اصلی خودرو است؛ بنابراین، موفقیت برنامه رباتیک این شرکت احتمالاً ابتدا بر اساس کارایی و صرفه اقتصادی سامانه‌ها در محیط‌های تولیدی ارزیابی خواهد شد. در همین زمینه، گزارش پیشین ویکی‌ربات درباره خط تولید خودکار ربات انسان‌نمای IRON شرکت XPENG نیز قابل‌توجه است؛ این پروژه نمونه دیگری از تلاش خودروسازان برای استفاده از تجربه تولید خودرو در مسیر ساخت و تجاری‌سازی ربات‌های انسان‌نما به شمار می‌رود.